Gurbetçinin hukuk zaferi

İzinli olarak Türk vatandaşlığından çıkan ve ‘Mavi Kart’ verilen yaklaşık 1 milyon gurbetçinin sosyal güvenlik haklarının önü açıldı. Bir gurbetçinin açtığı davada mahkeme, bu durumda olanların hizmet borçlanması yapabileceğine karar verdi. Yargıtay da kararı onadı.

01.02.2012 / 13:32

Özellikle Almanya gibi Avrupa ülkelerinin çifte vatandaşlığı kabul etmemesi üzerine, Türk vatandaşlığından kendi istekleri ile ayrılanlara “Mavi Kart” verildi ve “Tıpkı Türk Vatandaşı gibi haklarınız var” denildi ama bugüne kadar bu taahhüt hep sözde kaldı. Gurbetçiler emekli olamadı, yurtdışı borçlanması yapamadı. Bu durumda olan 1 milyonu aşkın gurbetçiden biri olan Fatma Arslan, 2006 yılında uygulamanın iptali istemiyle Sosyal Güvenlik Kurumu aleyhine Ankara 7’inci İş Mahkemesi’nde dava açtı.

Hak tespiti için dava açtı

Avukatlığını Çetin Cem Pala ve Neriman Pala’nın üstlendiği davanın dilekçesinde; 1963-1967 yılları arasında Türkiye’de çalıştığını, 1973 yılında ise işçi olarak Almanya’ya gittiğini anlatan Arslan, 2004 yılında İçişleri Bakanlığı’ndan ‘Türk Vatandaşlığından Çıkma İzni’ alarak Alman vatandaşlığına geçtiğini belirtti. Bu tarihten iki yıl sonra yurtdışı hizmetlerini 3201 sayılı yasaya göre borçlanmak istediğine dikkat çeken Arslan, talebinin dönemin sosyal güvenlik kuruluşu SSK tarafından reddedildiğini vurguladı ve haklarının tespitini istedi.

Yargıtay da onadı

Yaklaşık 4 yıl süren yargılama sürecinde bugünkü adıyla SGK’ya karşı amansız bir hukuk mücadelesi veren gurbetçi Fatma Arslan, sonunda amacına ulaştı. Ankara 7’inci İş Mahkemesi, SGK’nın, gurbetçi Arslan’ın borçlanma talebini reddeden işleminin iptaline ve 20 Kasım 2006 tarihi itibarıyla hizmet borçlanmasına hak kazandığının tespitine Yargıtay yolu açık olmak üzere karar verdi. SGK’nın kararı götürdüğü Yargıtay da, 12 Aralık 2011 tarihinde kararı onadı. Yargıtay kararında, “Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına oy birliğiyle karar verilmiştir” denildi.

Emsal teşkil edecek

Gurbetçi Fatma Arslan’ın vekaletini üstlenen Avukat Çetin Cem Pala, kararın ülke genelinde sayıları 1 milyonu aştığı tahmin edilen Mavi Kart sahipleri için emsal teşkil edeceğini söyledi. Yasanın yanlış yorumlanmasından kaynaklanan ‘hak ihlali’nin yargı kararıyla düzeltildiğini belirten Pala, “Müvekkilimle aynı şartlara sahip binlerce insan artık yurtdışı borçlanmasını yapabilecek ve kanunların tanıdığı bu hakkını kullanabilecek” dedi.

Mavi Kart kime veriliyor ?

Türkiye, vatandaşlarına birden fazla ülke vatandaşı olma hakkı veriyor ve başvuruları da genelde olumlu cevaplıyor. Ancak, gurbetçilerin en çok yaşadığı ülke olan Almanya çifte vatandaşlığı kabul etmiyor. Bu nedenle özellikle Almanya’da ikamet eden Türkler için TC Hükümetleri Mavi ve Pembe kartı yasallaştırdı. Alman vatandaşlığına geçmek amacıyla Türk vatandaşlığından izinle ayrılan kişilerin Türk vatandaşlığını yitirmelerinin yaratabileceği sakıncaları giderebilmek amacıyla 1995 yılında 4112 sayılı yasa yürürlüğe girdi. Bu yasa 29 Haziran 2004 tarihinde değiştirilip 5203 sayılı kanun olarak 6 Temmuz 2004 tarih ve 25514 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdi. 403 sayılı vatandaşlık kanununun 32.maddesine göre, ana ya da babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığından çıkmasına izin verilen 18 yaşından küçük çocuklar için de, talep edildiği takdirde 5203 sayılı kanunla saklı tutulan hakların kullanılmasına ilişkin belge (Pembe Kart) düzenleniyor. Vatandaşlıktan izinle ayrılmak için tüm ailenin istemesi gerekiyor.

Hangi hakları var ?

Türk vatandaşlığından izin alıp başka bir ülke vatandaşlığına geçen kişilere, 5203 sayılı yasa uyarınca, Türk vatandaşlığından kaynaklanan tüm haklarının saklı tutulduğu ve güvence altına alındığına dair bir belge düzenleniyor. Bu belge kamuoyunda “Mavi Kart “ olarak biliniyor. Bu belgeyle, doğumla Türk vatandaşlığını kazanmış olup da sonradan Bakanlar Kurulu veya İçişleri Bakanlığı’ndan çıkma izni almak suretiyle yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişiler ve bunların kanuni mirasçılarının, Türkiye’de ikamet, seyahat, çalışma, yatırım, ticari faaliyet, miras, taşınır-taşınmaz mal satın alma, devretme, kiralama ve bunun gibi konularda Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam etmeleri hükme bağlanıyor.

Hangi hakları yok ?

Anayasamıza göre seçme ve seçilme hakkı için temel şartlardan birisi “vatandaşlık” olduğundan “Mavi ve Pembe Kart” sahibi kişilerin seçme ve seçilme hakki bulunmuyor. Mavi ve Pembe Kart hamilleri Türkiye’de memur olarak da görev yapamıyor. Köy arazisi içinde ve askeri alanda mülk edinemiyor. Yurtdışı borçlanması yapamazlar. Eski adıyla T.C. Emekli Sandığı yeni adıyla SGK’dan 4/C’li sıfatıyla kısmi dahi olsa emekli olamazlar.

Emekli olamıyorlardı

Kendilerine Mavi veya Pembe Kart verilen eski TC vatandaşları, Türk vatandaşlarına tanınan yurtdışında çalıştıkları veya ikamet ettikleri süreleri SGK’ya borçlanma hakları ise bugüne kadar verilmiyordu. Dolayısıyla bu kişiler Türkiye’den emekli olamıyordu. Bu kişilere, TC vatandaşlığından çıkmadan evvel, ‘var olan sosyal güvenlik hakları saklı’ denmesine rağmen uygulamada bu taahhüt işe yaramıyordu. Örneğin, 1975 yılında Türkiye’de 5 yıl SSK’lı çalışıp sonra Almanya’ya giden birisi Mavi Kart sahibi ise yurtdışı borçlanması yaparak emekli olma hakkına sahip değildi.

Etiketler:

Bu haber toplam 822 defa okundu.