Çocuklarda İdrar Kaçırmayı Ne Zaman Bir Hastalık Olarak Görmek Gerekir?
Bebeklik döneminde iÅŸeme tamamen refleksle olur. Çocuklarda idrar kontrolü ilk 5 yaÅŸ içerisinde tamamlanır. Bu yaÅŸtan sonra idrar kaçırma normal kabul edilmez. İdrar kaçırma birçok hastalığa baÄŸlı olabilir. İdrar yolu iltihabı idrar kaçırma sebeplerinin başında gelir. Mesanenin çalışmasını saÄŸlayan sinirleri etkileyen hastalıklar da idrar kaçırmaya yol açar. BeÅŸ yaşından sonra geceleri altına ıslatma durumuna “enürezis noktürna” denilir. Geceleri idrar kaçırma deÄŸiÅŸik toplumlarda %10-25 arasında deÄŸiÅŸen sıklıkta görülür. Bu rahatsızlığın sebebi tam olarak bilinmese de kalıtımsal olduÄŸu düÅŸünülmektedir.
Yatak ıslatma sorununun kendiliÄŸinden geçmesini beklemek doÄŸru deÄŸildir. ÇocuÄŸu ruhsal açıdan zor durumda bırakabilen bu rahatsızlığı tedavi etmek hem gereklidir, hem de mümkündür.
Enürezis noktürna ÅŸikayeti ile uzmana baÅŸvuran bir çocuÄŸa ilk olarak idrar tetkiki yapmak gerekir. Çünkü idrar yolu enfeksiyonları geceleri idrar kaçırmaya yol açabilir. Böbrek ve idrar yollarında hastalık olup olmadığının ultrasonografi tetkiki ile araÅŸtırılması gerekir. Böbreklere idrarın geri kaçışı, idrar kaçırma ÅŸikayetine sebep olabilir. İdrar tetkiki temiz olan ve ultrasonu normal olarak deÄŸerlendirilen bir çocukta ileri tetkik istenmez ancak, idrarında iltihap olan veya böbreklerinde, mesanesinde sorun tespit edilen çocuklarda ileri tetkik yapmak gerekir. Geceleri kaçırmanın yanı sıra gündüzleri de kaçırma varsa mutlaka ileri tetkik yapılır.
Yatak Islatma Sorununun Çözümü Nedir?
Geceleri idrar kaçıran çocuklarda eÄŸer altta yatan bir anormallik saptanmazsa enürezis tedavisine baÅŸlanır. Tedavinin ilk basamağı aileye sunulan önerilerdir. Önerilerin başında sıvı kısıtlaması gelir. Günlük sıvı alımının düzenlenmesi çok önemlidir. Sıvının 2/3'si gündüz saatlerinde alınmalı, sıvı gıdalar akÅŸam saatlerinde giderek azaltılmalı ve yatmadan 1,5 - 2 saat kadar önce mümkünse kesilmelidir.
Sıvı kısıtlaması ile azalmayan idrar kaçırmalarında daha ileri tedavi yöntemleri gündeme geliyor. “Alarm pedi” bunlardan birisidir. Gece yatmadan önce çocuÄŸun iç çamaşırına bir algılayıcı yerleÅŸtirilir. Bu algılayıcı, çocuÄŸun baÅŸucunda duran bir alarma baÄŸlıdır. ÇocuÄŸun iç çamaşırı ıslandığı zaman algılayıcı bunu alarm cihazına iletir ve alarm çalmaya baÅŸlar. ÇocuÄŸun her idrar kaçırmasında çalan alarm birkaç hafta içerisinde çocukta ÅŸartlı refleks oluÅŸturur. Sonraki günlerde ise, çocuk daha idrar kaçırmadan kendiliÄŸinden uyanır ve idrara kalkar. Ancak bu yöntem her çocukta baÅŸarılı olmaz. Özellikle uykusu çok ağır olan çocuklarda alarm yetersiz kalabilir.
Gece İdrar Kaçırmasının İlaçla Tedavisi var mıdır?
Sıvı kısıtlaması veya geceleri uyandırılmasına raÄŸmen altına idrar kaçıran çocuklarda ilaç tedavisi gündeme gelir. Gece idrar kaçırmasının tedavisinde temel olarak iki grup ilaç kullanılır. Bunlardan ilki, aynı zamanda antidepresan etkisi olan bir ilaçtır. Geceleri yatarken tek doz halinde verilen bu ilaç ortalama %60 oranında fayda saÄŸlar. İlaç 1-2 hafta içerisinde etkisini gösterir. İlaç kullanımı bittikten sonra genellikle ÅŸikayet tekrar baÅŸlar. DiÄŸer tedavi seçeneÄŸi ise böbreklerden idrar süzülmesini azaltarak idrar miktarını düÅŸüren bir ilaçtır. İdrar miktarı düÅŸtüÄŸü için de altına ıslatma sorunu büyük ölçüde ortadan kalkar. Tabi bu ilaç da kesin çözüm deÄŸildir. Çocukların %90’ında etkili olan ilaç kesildiÄŸinde, ÅŸikayetler tekrar baÅŸlar.
Geceleri idrar kaçırma her sene giderek seyrekleÅŸir ve ergenlik sonuna kadar %99 oranında kendiliÄŸinden kaybolur. Gece kaçırma sorununu bir hastalık olarak görmeyip, kalıtımsal bir mesane alışkanlığı olarak görmek gerekir. En önemli nokta ise gece idrar kaçırmaların atında yatan bir hastalık olup olmadığının anlaşılmasıdır. Bu nedenle, 5 yaÅŸ sonrasında gece kaçırmalarını dikkate alıp mutlaka çocuk doktoruna müracaat etmek gerekir.